Commissie

Grondslag

De Commissie vindt zijn grondslag in de art. 211 tot 219 EG.

Samenstelling

De Commissie vindt zijn grondslag in art 211 EG. Tot aan de uitbreiding van de Europese Unie van 1 mei 2004 bestond de Commissie uit 20 leden: twee commissarissen voor de lidstaten met het grootste bevolkingsaantal (Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk) en één voor elk van de andere lidstaten. Sinds de uitbreiding van 2004 en 2007 bestaat de Commissie uit 27 Commissieleden (één per lidstaat).

De Raad, in de samenstelling van staatshoofden en regeringsleiders, draagt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de persoon voor die hij voornemens is tot voorzitter van de Commissie te benoemen. Het Europees Parlement moet deze voordracht goedkeuren. Vervolgens stelt de Raad, in overeenstemming met de voorgedragen voorzitter, de lijst vast met overige leden van de Commissie die door de lidstaten zijn voorgedragen. Na goedkeuring door het Parlement worden de voorzitter en de overige leden van de Commissie door de regeringen van de lidstaten voor vijf jaar benoemd. (art. 214 EG).

De leden van de Commissie oefenen hun functie volkomen onafhankelijk uit. In het verdrag is uitdrukkelijk bepaald dat de lidstaten geen instructies mogen geven. Ook mogen commissarissen tijdens hun vijf jaar durende ambtsperiode geen met het ambt onverenigbare nevenfuncties, al dan niet bezoldigd, aanvaarden.

De Commissie bestaat uit Directoraten-Generaal (DG), die elk een bepaald beleidsterrein beheren. Er zijn politieke Directoraten-Generaal en Directoraten-Generaal die betrekking hebben op buitenlandse betrekkingen. De Commissieleden dragen de politieke verantwoordelijkheid voor één of meer Directoraten-Generaal. Daarnaast heeft elke commissaris een ´kabinet´, bestaande uit zes persoonlijke medewerkers.

In totaal werken er ongeveer 24.000 ambtenaren bij de Commissie onder leiding van een secretaris-generaal. De Commissie heeft zijn zetel in Brussel.

In het kader van het Verdrag van Nice zijn de bevoegdheden van de voorzitter uitgebreid om de coherentie binnen een uitgebreid college te waarborgen. De voorzitter van de Commissie neemt een beslissing over de verdeling van de portefeuilles en kan deze taakverdeling in de loop van het mandaat herschikken. Hij heeft ook het recht hebben, na goedkeuring van deze maatregel door het college, een lid van de Commissie te verzoeken ontslag te nemen.

Taken

De Commissie heeft een belangrijke taak in het besluitvormingsproces aangezien deze instelling in de Europese Gemeenschap een haast exclusief recht van initiatief heeft.

De Commissie heeft ook een eigen beslissingsbevoegdheid op bepaalde beleidsterreinen als het mededingingsrecht. De Commissie kan ten slotte ook adviezen en aanbevelingen uitbrengen (art. 211 EG). Daarnaast heeft de Raad bepaalde uitvoerende bevoegdheden aan de Commissie gedelegeerd. In deze gevallen hoeft de Commissie niet eerst de voorstellen aan de Raad (en eventueel het Parlement) voor te leggen.

Bovendien ziet de Commissie er op toe dat de lidstaten de wetgeving correct uitvoeren. De Commissie onderneemt zelf stappen indien dit niet het geval is en kan ook het Hof van Justitie inschakelen.

Interne besluitvorming

Besluiten van de Commissie worden genomen bij meerderheid van het aantal stemmen (art. 219 EG). Op basis van het collegialiteitsbeginsel gelden de besluiten als besluiten van het college van commissarissen als geheel en niet als besluiten van individuele leden. Dit geldt ook voor het geval dat één commissaris gemachtigd wordt beslissingen namens de gehele Commissie te nemen.

Publicaties

Als gevolg van het uitgebreide takenpakket van de Europese Commissie produceert dit orgaan een stroom van documenten. Veel publicaties zijn via de Internetpagina van de Commissie zelf te vinden.
Op de websites van de afzonderlijke Directoraten Generaal worden veel documenten gepubliceerd. Met name de pagina´s van deze DG´s vormen een bron voor beleidsdocumenten die niet in de reguliere databestanden zijn opgenomen. Goede voorbeelden zijn de websites van DG Concurrentie en DG Interne markt, die sinds jaren het merendeel van de beleidsdocumenten op het Internet toegankelijk maken.

Sinds 1 januari 2001 bestaat er een Register van de documenten van de Commissie. Dit register omvat met name wetgevingsdocumenten maar ook agenda's en de notulen van de vergaderingen van de Commissie. Van een deel van de documenten zijn alleen beschrijvingen in het register opgenomen.

Soorten documenten opgenomen in het Register

Documenten register Raad

COM-documenten zijn werkdocumenten die worden voorbereid door de afzonderlijke Directoraten Generaal. Er kunnen verschillende soorten COM-documenten onderscheiden worden:

COM-documenten werden tot 1999 in papieren edities en daarnaast op microfiche uitgebracht. Met name voor oudere documenten is men dus op deze edities aangewezen. De gedrukte versie is over het algemeen aanwezig in een Europees Documentatie Centrum .
Behalve via het hierboven genoemde Register van de documenten van de Commissie zijn recente teksten zijn te vinden via EURLEX (vanaf 1999) en meestal ook via de Internetpagina´s van de afzonderlijke Directoraten-Generaal.

SEC-documenten zijn interne werkdocumenten van de Commissie, die niet algemeen openbaar worden gemaakt. Referenties naar SEC-documenten zijn te vinden in het Register van de documenten van de Commissie. In sommige gevallen zijn SEC-documenten terug te vinden op de website van het verantwoordelijk Directoraat-Generaal. Het is mogelijk om een dergelijk intern document op te vragen via het Secretariaat-generaal van de Commissie. Meer informatie over het opvragen van documenten is te vinden via Toegang tot documenten van de Commissie. In het kader van het beleid om informatie meer toegankelijk te maken, komt het regelmatig voor dat SEC-documenten in een later stadium ook als COM-document gepubliceerd worden.

Sinds 1968 publiceert het Secretariaat Generaal van de Commissie in boekvorm jaarlijks een overzicht van de activiteiten van de Europese Unie. Dit Algemeen verslag over de werkzaamheden van de Europese Unie, waarin veel referenties naar documenten zijn opgenomen, is vanaf 1997 ook te vinden op de webpagina van de Commissie.

Actuele informatie over activiteiten en het beleid van de Commissie is terug te vinden via de EU Press Room. Via het bestand Rapid zijn volledige teksten en ook oude persberichten (vanaf 1985) terug te vinden.