Organen
Raad
0 Over DEsite
1 Algemeen
2 Pijlerstructuur
3 Organen
  • Europees Parlement
  • Raad
  • Commissie
  • Hof van Justitie
  • Rekenkamer
  • Economisch en Sociaal Comité
  • Comité van de Regio´s
  • Centrale Bank
  • Coreper
  • Overig
  • 4 Besluitvorming
    5 Lobbygroeperingen
    6 Casuïstiek
    7 Informatie en publicaties
    Raad

    Grondslag

    De Raad van de Europese Unie (oorspronkelijk bekend als de 'Raad van Ministers' en meestal kortweg 'de Raad' genoemd) vindt zijn grondslag in art. 202 tot 210 EG.

    Samenstelling

    De Raad vindt zijn grondslag in art. 202 EG en bestaat uit een vertegenwoordiger van elke lidstaat op ministerieel niveau die gemachtigd is om de regering van zijn lidstaat te binden (art. 203 EG). De feitelijke samenstelling van de zittingen van de Raad hangt af van de agenda. Al naar gelang het te behandelen onderwerp komen bepaalde ministers bijeen.

    De ministers van Economische Zaken en Financiën vergaderen in de Ecofinraad, de ministers van Sociale zaken in de Sociale Raad, enzovoorts. Naast deze vakraden bestaat er een coördinerende Raad voor de ´algemene zaken´. Deze bestaat uit de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten.

    Niet op alle beleidsterreinen hoeft even frequent vergaderd te worden. De Landbouwraad komt bijvoorbeeld maandelijks bijeen, terwijl de ministers in het kader van de Milieuraad slechts twee tot vier keer per jaar bijeenkomen.

    De variatie in samenstelling en benaming van de diverse raden doet niets af aan het feit dat het steeds blijft gaan om één en dezelfde Raad als instelling. Alle besluiten zijn besluiten van de Raad van de Europese Unie.

    Het voorzitterschap van de Raad rouleert (art. 203 lid 2). In een door de Raad vastgestelde volgorde, oefenen de Lidstaten om beurten gedurende zes maanden het voorzitterschap uit.

    De Raad wordt bijgestaan door een secretariaat-generaal dat onder voorzitterschap staat van een door de Raad benoemde secretaris-generaal. Het secretariaat bestaat uit ongeveer 2.300 ambtenaren.

    De zetel van de Raad is in Brussel. In de maanden april, juni en oktober vinden de vergaderingen echter plaats in Luxemburg.

    Taken

    De Raad is het belangrijkste wetgevende orgaan van de Unie. Verder draagt de Raad zorg voor de coördinatie van het algemeen economisch beleid van de lidstaten (art. 202 EG), stelt het in samenwerking met het Parlement de begroting vast (art. 272 EG) en heeft het een beperkte rol bij de uitvoering van besluiten (art. 202 EG).

    Interne besluitvorming

    De Raad wordt bijgestaan door een Comité van Permanente Vertegenwoordigers. Deze vertegenwoordigers (1 per lidstaat) met de status van ambassadeur bereiden te behandelen zaken en vergaderingen voor. Het comité staat vooral bekend onder het Franse acroniem COREPER (Comité des Représentants Permanents).

    Overeenkomstig de verdragen kan de Raad kan zijn besluiten nemen bij gekwalificeerde meerderheid of eenparigheid van stemmen (unanimiteit).

    Indien besluitvorming met eenparigheid van stemmen (ook wel: unanimiteit) dient te worden genomen, moeten alle lidstaten instemmen met het voorliggende voorstel. Iedere lidstaat beschikt daarmee over een veto. Het vetorecht kan worden gebruikt om de besluitvorming stil te leggen. Eenparigheid van stemmen was reeds moeilijk te bereiken met 15 lidstaten; in een uitgebreide Unie wordt dit praktisch onmogelijk. Daarom zijn bij het Verdrag van Nice de regels veranderd zodat de Raad op een vrij groot aantal terreinen waar voordien eenparigheid van stemmen vereist was, besluiten kan aannemen bij gekwalificeerde meerderheid. Eenparigheid van stemmen is in de Raad alleen vereist bij bepaalde belangrijke onderwerpen, zoals wijziging van de verdragen, toetreding van een nieuw land tot de Europese Unie of een nieuw gemeenschappelijk beleid.

    Als gestemd moet worden met eenparigheid van stemmen (unanimiteit), bepaalt art. 205 lid 3 dat onthouding van stemming geen beletsel vormt voor het aannemen van een besluit. Het is dus niet nodig dat alle leden voor stemmen. Onthoudt een land zich van stemming, dan is het besluit ook onverkort op deze lidstaat van toepassing.

    Echter, bij besluiten genomen met eenparigheid van stemmen in het kader van de tweede pijler bestaat de mogelijkheid van ´constructieve onthouding´ (art 23 EU). Een lid van de Raad kan zich onthouden van stemming en een formele verklaring afleggen. De lidstaat is dan niet aan het genomen besluit gebonden, maar hij mag evenmin maatregelen nemen die het genomen besluit doorkruisen.

    In de meeste andere gevallen is besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen vereist. Dit betekent dat voor het nemen van een besluit een bepaald minimumaantal stemmen nodig is. Het aantal stemmen dat elke lidstaat kan uitbrengen vormt een ruwe afspiegeling van de omvang van zijn bevolking. Op dit moment (2007) geldt dat een voorstel met gekwalificeerde meerderheid aangenomen wordt wanneer het voorstel ten minste 255 van de totaal 345 stemmen krijgt, en minimaal 14 lidstaten voorstemmen.

    Publicaties

    Via de Internetsite van de Raad van de Europese Unie zijn documenten te raadplegen. In het kader van de toegankelijkheid van informatie is het mogelijk referenties van documenten die gepubliceerd zijn sinds 1 januari 1999 via het Openbaar register van Raadsdocumenten op te zoeken. In het register is aangegeven welke documenten voor het publiek toegankelijk zijn gemaakt. In dat geval kan de volledige tekst rechtstreeks worden opgevraagd. Documenten uit de periode voor 1999 en documenten die niet publiek toegankelijk zijn, dienen schriftelijk of via een elektronisch aanvraagformulier te worden aangevraagd. Meer informatie over het opvragen van documenten is te vinden via Verzoeken om toegang tot Raadsdocumenten.

    Via Pers is actuele informatie over de activiteiten, vergaderingen en stemmingen van de Raad te achterhalen. Een deel van de persberichten is ook te vinden in de databank Rapid.

    Door de Raad wordt in de samenwerkings- en medebeslissingsprocedure na de eerste lezing van het Europese Parlement een gemeenschappelijk standpunt ingenomen. Sinds 1994 worden de teksten van gemeenschappelijke standpunten gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Met de invoering van het Openbaar register (1999) kunnen gemeenschappelijke standpunten ook via dit bestand opgezocht worden. Gemeenschappelijke standpunten die dateren van voor 1994 moeten schriftelijk of via een elektronisch aanvraagformulie worden aangevraagd (zie: Verzoeken om toegang tot Raadsdocumenten).

    Het Overzicht van de werkzaamheden van de Raad is een jaarlijks terugkerend overzicht van de werkzaamheden van de Raad met betrekking tot het interne en externe beleid en de in dat jaar door de Raad vastgestelde Akten met verwijzingen naar vindplaatsen in het Publicatieblad. Het jaarverslag verschijnt alleen in een papieren versie.