Informatie en publicaties
Citeren
0 Over DEsite
1 Algemeen
2 Pijlerstructuur
3 Organen
4 Besluitvorming
5 Lobbygroeperingen
6 Casuïstiek
7 Informatie en publicaties
  • Wetgeving
  • Rechtspraak
  • Rechtsleer
  • Citeren
  • Bij bronvermeldingen in literatuur of in publicaties van de instellingen van de Europese Unie wordt veel gebruik gemaakt van afkortingen. In de praktijk blijkt dat er nogal eens verschil bestaat tussen de citeerwijze die door de instellingen wordt gehanteerd en die in de juridische literatuur voorkomt. Om te komen tot meer eenvormigheid in de wijze van citeren in de juridische literatuur in Nederland, bestaat er sinds een aantal jaren de Leidraad voor juridische auteurs waarin richtlijnen staan voor het maken van verwijzingen.
    Citation Manual for European Community Materials, samengesteld door de redactie van de Fordham International Law Journal is een equivalent voor het Engelse taalgebied, evenals het onderdeel 'International Materials' van de The Oxford Standard for the Citation of Legal Authorities (BIG OSCOLA). Ook de The English Style Guide van de Vertaaldienst van de Europese Commissie bevat veel bruikbare aanwijzingen.

    In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van citeerwijzen naar Europeesrechtelijke bronnen, waarbij zonodig de twee citeerwijzen naast elkaar worden gegeven. De citeerwijze van de instellingen wordt daarbij als eerste gegeven, vervolgens die van de leidraad. Voor de citeerwijze van de verdragsartikelen wordt verwezen naar de Citeerwijze van het Hof van Justitie.

    Wetgeving

    Sinds 1993 wordt bij regelgeving een uniforme notatie gebruikt. Met de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie is de benaming Europese Economische Gemeenschap (EEG) vervangen door Europese Gemeenschap (EG). Bij het citeren van verordeningen, richtlijnen, beschikkingen en besluiten moet dan ook onderscheid gemaakt worden tussen de benamingen vóór 1 november 1993 en die erna.

    Vóór 1 november 1993:

    • Verordening (EEG) nr. 729/70
      Verordening nummer 729 van 1970
    • Richtlijn 90/539/EEG
      Richtlijn nummer 539 van 1990
    • Beschikking 92/91/EEG
      Beschikking nummer 91 van 1992
    • Besluit 92/625/EEG
      Besluit nummer 625 van 1992

    Vanaf 1 november 1993:

    • Verordening (EG) nr. 2027/95
      Verordening nummer 2027 van 1995
    • Richtlijn 93/119/EG
      Richtlijn nummer 119 van 1993
    • Beschikking 94/206/EG
      Beschikking nummer 206 van 1994
    • Besluit 98/414/EG
      Besluit nummer 414 van 1998

    Met ingang van het jaar 2000 wordt het jaartal voluit geschreven, bijvoorbeeld: Verordening (EG) nr.1563/2000 of Richtlijn 2000/42/EG.Het is bovendien gebruikelijk om niet alleen het nummer van de verordening of richtlijn te vermelden, maar ook de vindplaats in het Publicatieblad. Een volledige verwijzing ziet er dan als volgt uit:

    • Richtlijn 97/23/EG, PB L 181, blz.1 van 9.7.1997
      Richtlijn nummer 23 van 1997, Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 9 juli 1997, L 181, bladzijde 1

    of:

    • Richtlijn 97/23/EG, PbEG 1997 L181/1
      Richtlijn nummer 23 van 1997, Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 9 juli 1997, L 181, bladzijde 1

    Het Publicatieblad

    De nummering van het Publicatieblad van de Europese Unie (voor 1 februari 2003 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen geheten) is in de loop van de jaren een aantal keren gewijzigd, wat ook invloed heeft op de citeerwijze.

    • Vóór 1 juli 1967 werd elk jaar doorlopend gepagineerd:
      Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 30 oktober 1962, bladzijde 2553 wordt PB 106 van 30.10.1962, blz.2553 of PbEG 1962, p. 2553
    • Van 1 juli 1967 tot en met 31 december 1967 kende elke aflevering een eigen paginering:
      Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen nummer 174 van 31 juli 1967, bladzijde 1 wordt PB 174 van 31.7.1967, blz.1 of PbEG 1967, nr.174/1
    • Vanaf 1 januari 1968 zijn de series L en C ingevoerd:
      • Publicatieblad, serie L, nummer 56 van 6 maart 1996, bladzijde 1 wordt PB L 56 van 6.3.1996, blz. 1 of PbEG 1996, L56/1
      • Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, serie C, nummer 208 van 22 juli 1999, bladzijde 19 wordt PB C 208 van 22.7.1999, blz.19 of PbEG 1999, C 208/19
      • Publicatieblad van de Europese Unie, serie C E, nummer 28 van 6 februari 2003, bladzijde 9 wordt PB C 28 E van 6.2.2003, p.9 of PbEU 2003, C 208 E/9
    • Vanaf 1 januari 1978 is de serie S ingevoerd:
      Publicatieblad, serie S, nummer 99 van 2000 wordt PBS99/2000 of PbEG 2000, S 99

    Jurisprudentie Hof van Justitie

    Elke aan het Hof van Justitie voorgelegde zaak krijgt een zaaknummer. Sinds de instelling van het Gerecht van eerste aanleg (per 15 november 1989) wordt in de zaaknummers ook een onderscheid gemaakt in zaken die gewezen zijn door het Hof van Justitie (C-zaken) of door het Gerecht van eerste aanleg (T-zaken).

    • 250/85
      250ste zaak die bij het Hof van Justitie EG is aangebracht in 1985
    • C-4/91
      4e zaak die in 1991 is aangebracht bij het Hof van Justitie
    • T-13/92
      13e zaak die in 1992 is aangebracht bij het Gerecht van eerste aanleg

    In sommige gevallen wordt het zaaknummer gevolgd door de letter ´P´ of ´R´. De P (pourvoi) betekent dat het een hoger beroep betreft van een zaak die in eerste instantie door het Gerecht van eerste aanleg is gewezen, bijvoorbeeld C-275/92 P. De R (reféré) geeft aan dat het een beschikking in kort geding van het Hof of van het Gerecht van eerste aanleg is, bijvoorbeeld T-13/91 R.

    Bij het verwijzen naar uitspraken van het Hof is het niet voldoende het zaaknummer te vermelden, ook de datum van de uitspraak, (eventueel) partijnaam en vindplaats in de Jurisprudentie van het Hof van Justitie worden vermeld. Bij recente arresten kan het voorkomen dat de vindplaats in de Jurisprudentie nog niet bekend is. Een volledige verwijzing ziet er dan als volgt uit:

    • H.v.J.EG 15 januari 1986 (Pinna, 41/84), Jurispr. 1986, blz. 1
      Arrest van het Hof van 15 januari 1986 in de zaak Pinna tegen Caisse d´allocations familiales de la Savoie, zaaknummer 41/84, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1986, bladzijde 1

    of:

    • HvJEG 15 januari 1986, zaak 41/84, Jur. 1986, p.1
      Arrest van het Hof van 15 januari 1986 in de zaak Pinna tegen Caisse d´allocations familiales de la Savoie, zaaknummer 41/84, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1986, bladzijde 1

    De uitgave Jurisprudentie van het Hof van Justitie waarin de officiële teksten van uitspraken worden gepubliceerd is vanaf 1990 in twee delen gesplitst: deel I bevat uitspraken van het Hof van Justitie, terwijl in deel II uitspraken van het Gerecht van eerste aanleg zijn opgenomen. Volledige verwijzingen zien er dan respectievelijk uit als:

    Deel I:

    • HvJEG 9 november 1995 (Francovich, C-479/93) Jurispr. 1995 blz.I-3843
      Arrest van het Hof van 9 november 1996 in de zaak Francovich tegen de Italiaanse republiek, zaaknummer C-479/93, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1995, deel I, bladzijde 3843

    of:

    • HvJEG 9 november 1995, zaak C-479/93, Jur. 1995, p.I-3843
      Arrest van het Hof van 9 november 1996 in de zaak Francovich tegen de Italiaanse republiek, zaaknummer C-479/93, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1995, deel I, bladzijde 3843

    Deel II:

    • HvJEG 14 februari 1990 (Hochbaum, T-38/89), Jurispr. 1990, blz. II-43
      Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 14 februari 1990 in de zaak Hochbaum tegen de Commissie van de Europese Gemeenschappen, zaaknummer T-38/89, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1990, deel II, bladzijde 43

    of:

    • HvJEG 14 februari 1990, zaak T-38/89, Jurispr. 1990, p. I-43
      Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 14 februari 1990 in de zaak Hochbaum tegen de Commissie van de Europese Gemeenschappen, zaaknummer T-38/89, gepubliceerd in Jurisprudentie van het Hof van Justitie 1990, deel I, bladzijde 43

    Documenten van de Europese Commissie

    COM-documenten worden als volgt geciteerd:

    • COM (90) 220
      Commissiedocument nummer 220 van 1990
    • COM (2000) 431 def.
      COM-document nummer 431 van 2000, definitieve versie

    Op COM-documenten die betrekking hebben op wetgeving staat ook een aanduiding die aangeeft welke besluitvormingsprocedure van toepassing is:

    • CNS staat voor raadplegingsprocedure
    • ACC staat voor instemmingsprocedure
    • SYN staat voor samenwerkingsprocedure
    • COD staat voor medebeslissingsprocedure

    SEC-documenten worden als volgt geciteerd:

    • SEC (95) 314
      Intern document van het Secretariaat-Generaal nr. 314 van 1995
    • SEC (2002) 1349
      Intern document van het Secretariaat-Generaal nr. 1349 van 2002

    Het Bulletin wordt als volgt geciteerd:

    • Bull. 3-2000, punt 1.3.4 of Bull. EU 3-2000, punt 1.3.4
      Bulletin van de Europese Unie, nummer 3 van 2000, punt 1.3.4

    of in het geval van een Supplement:

    • Supplement- Bull. 1/2000
      Supplement bij het Bulletin, nummer 1 van 2000

    Documenten van het Europese Parlement

    De nummering van zittingsdocumenten van het Europese Parlement bestaat uit een categorie-aanduiding (A, B of C), een cijfer waarmee de zittingsperiode wordt aangeduid, een nummer van het document en het jaar.

    • A5-0022/00
      Europees Parlement A-Serie, verslag van de commissie, vijfde zittingsperiode (1999-2004), nr. 22 van 2000
    • A4-0015/94
      Europees Parlement A-Serie, verslag van de commissie, vierde zittingsperiode (1994-1999), nr. 15 van 1994
    • B3-0908/90
      Europees Parlement B-Serie, ontwerp-resolutie/vraag, derde zittingsperiode (1989-1994), nr. 908 van 1990
    • C5-0045/00
      Europees Parlement C-Serie, document van één van de instellingen, vijfde zittingsperiode (1999-2004), nr. 45 van 2000

    Soms wordt ook verwezen naar een PE-nummer b.v. PE285.964.Het betreft een nummering die binnen het Europese Parlement aan documenten wordt toegekend om ze in de besluitvormingsprocedure te kunnen identificeren. Via de Legislative Observatory is op deze nummering te zoeken.

    Documenten van overige instellingen

    • CES (98) 640
      Advies van het Economische en Sociaal Comité nummer 640 van 1998
    • CdR (97) 424
      Advies van het Comité van de Regio´s nummer 424 van 1997