Spring School on the Digital Library and Electronic Publishing for Science and Technology

International Spring School on the Digital Library and E-publishing for Science and Technology

Spring School on the Digital Library and Electronic Publishing for Science and Technology

Een verslag van oud-medewerker Roel de Cock

"Het Centre Européen pour la Recherche Nucléaire is een van de meest vooraanstaande onderzoekscentra ter wereld. Door deeltjesstralen eerst magnetisch te versnellen, en vervolgens op elkaar te laten botsen, hoopt men steeds kleinere deeltjes te verkrijgen die iets meer over het ontstaan en de opbouw van het heelal prijsgeven. Om die deeltjes niet 'uit de bocht' te laten vliegen zijn in de loop der tijden steeds grotere, cirkelvormige, versnellers gebouwd waarvan het laatste exemplaar 28 kilometer in omtrek is, en veilig ingegraven ligt onder de rotsen van Zwitserland en Frankrijk. Als je deze beschrijving hoort begrijp je meteen dat dit multinationale, prestigieuze en tamelijk dure instituut ondergebracht moet zijn in een paar fonkelwitte gebouwen op een zwaar beveiligd terrein- zeker na 11 september. Toen ik er op 28 februari met mijn kollega Liv aankwam en we onze id-cards kregen, troffen we een vrijwel ongelofelijke verzameling kriskras neergezette gebouwen aan met een opmerkelijke overeenkomst in gebrek aan stijl. We werden niet eens gefouilleerd en konden vanaf dat moment zonder onze kaart te tonen vrolijk het terrein op- en afwandelen. Een paar kollega's presteerden het zelfs 's nachts over een hek te klimmen zonder door een salvo uit een M16 begroet te worden.

Maar deze teleurstelling werd ruimschoots goedgemaakt door het uitzicht, het voorjaarsweer en de Spring School on the Digital Library and Electonic Publishing for Science and Technology die Ticer er organiseerde.

Om de probleemstelling even samen te vatten: gedrukte tijdschriften zijn in de tachtiger en negentiger jaren in een onstuitbare spiraal van prijsstijging en opzegging beland. Omdat zowel de wetenschappers die het bronmateriaal voor deze periodieken aanleveren als de bibliotheken die het van de uitgevers 'terugkopen' en beschikbaar maken doorgaans beide voor een akademische, nonprofit, instelling werken, ligt het voor de hand dat deze instituten alles rechtstreeks aan elkaar leveren. Vroeger werd dat verhinderd door het ingewikkelde proces van vormgeven, drukken en op papier verzenden, maar met name de laatste twee onderdelen zijn met de opkomst van goedkope netwerkverbindingen overbodig geworden. Omdat U op de kub-bibliotheek werkt wist U dat natuurlijk al.

Maar daarmee is het laatste woord nog niet gesproken. 'Papieren' uitgevers hebben nog steeds troeven in handen zoals de redaktie en het peer review mechanisme ter kwaliteitsbewaking. Maar ook het blode feit van ordinair menselijk konservatisme, dat zorgt dat zelfs hoogopgeleide wetenschappers meer waarde hechten aan iets wat in Times Roman gedrukt door de PTT bezorgd wordt, dan iets wat met foute regelovergangen van het Internet komt. De wapens die bibliotheken in de strijd werpen werden door Hans Geleijnse in de openingsrede samengevat als self-publishing, samenwerking en konsortiumvorming. Gedurende de rest van de week werden talrijke case studies van deze punten aangedragen.

Van alle lezingen zijn er een paar die ik eruit wil pikken. Allereerst die van onze zuiderbuur Herbert van de Sompel, een levendige spreker voor wie een breedbeeldtelevisie te smal is om de wijdte van zijn betoog te vangen. Herbert is de ko-ontwerper van het Open Archives Protocol, waarmee het op eenvoudige wijze mogelijk is om metadata van servers te 'oogsten', waarmee dan ook de drempel lager wordt voor bibliotheken (e.d.) om zelf hun 'eigen' data te publiceren. Thomas heeft het protokol ongetwijfeld al in Decomate, sorry iPort, ingebouwd.

De rode draad in de lezingen werd getrokken door inhoudelijk verantwoordelijke Rick Luce (Los Alamamos National Laboratory), wiens stijl van redevoeren zeker als krachtdadig en motiverend bestempeld mag worden. Rick's fokus was op het proces van verandering dat nodig is om de tijdschriftspiraal te doorbreken. Hoewel aan het eind van de week, als gevolg van groepspsychologie, een ietwat euforische stemming onder de toehoorders begint te heersen, moet het zeker mogelijk zijn gewapend met de kennis van deze workshop die veranderingen in gang te zetten. Vanaf mijn plaats bij DTV moet ik echter wel aantekenen dat het aanbeveling verdient, het hoogste management daarin te betrekken.

Ik feliciteer de bliep-biep nog met haar tienjarig bestaan- vergeet niet, zoals de Denen dat zouden doen, een feestje aan te richten en een skål (of tien) uit te brengen op de volgende tien. Ik heb Ellie beloofd dat ik volgende maand weer schrijf."

This article is written by Roel de Cock, programmer at the Development laboratory of the Technical Knowledge Center of Denmark, Copenhagen, Denmark. Roel is a former employee of the Tilburg University Library. He wrote this article for the April issue of the newsletter of the Tilburg University Library staff. Ticer B.V. is not responsible for its content. Copyright Roel de Cock.

Ticer home

spring school

Ticer, PO Box 4191, 5004 JD Tilburg, The Netherlands,
telephone +31-13-466 83 10, telefax +31-13-466 83 83, e-mail ticer@uvt.nl,
last updated 1 May 2002

	Spring School on the Digital Library and Electronic Publishing for Science and Technology
	Een verslag van oud-medewerker Roel de Cock
	"Het Centre Européen pour la Recherche Nucléaire is een van de meest vooraanstaande onderzoekscentra ter wereld. Door deeltjesstralen eerst magnetisch te versnellen, en vervolgens op elkaar te laten botsen, hoopt men steeds kleinere deeltjes te verkrijgen die iets meer over het ontstaan en de opbouw van het heelal prijsgeven. Om die deeltjes niet 'uit de bocht' te laten vliegen zijn in de loop der tijden steeds grotere, cirkelvormige, versnellers gebouwd waarvan het laatste exemplaar 28 kilometer in omtrek is, en veilig ingegraven ligt onder de rotsen van Zwitserland en Frankrijk. Als je deze beschrijving hoort begrijp je meteen dat dit multinationale, prestigieuze en tamelijk dure instituut ondergebracht moet zijn in een paar fonkelwitte gebouwen op een zwaar beveiligd terrein- zeker na 11 september. Toen ik er op 28 februari met mijn kollega Liv aankwam en we onze id-cards kregen, troffen we een vrijwel ongelofelijke verzameling kriskras neergezette gebouwen aan met een opmerkelijke overeenkomst in gebrek aan stijl. We werden niet eens gefouilleerd en konden vanaf dat moment zonder onze kaart te tonen vrolijk het terrein op- en afwandelen. Een paar kollega's presteerden het zelfs 's nachts over een hek te klimmen zonder door een salvo uit een M16 begroet te worden.
	Maar deze teleurstelling werd ruimschoots goedgemaakt door het uitzicht, het voorjaarsweer en de Spring School on the Digital Library and Electonic Publishing for Science and Technology die Ticer er organiseerde.
	Om de probleemstelling even samen te vatten: gedrukte tijdschriften zijn in de tachtiger en negentiger jaren in een onstuitbare spiraal van prijsstijging en opzegging beland. Omdat zowel de wetenschappers die het bronmateriaal voor deze periodieken aanleveren als de bibliotheken die het van de uitgevers 'terugkopen' en beschikbaar maken doorgaans beide voor een akademische, nonprofit, instelling werken, ligt het voor de hand dat deze instituten alles rechtstreeks aan elkaar leveren. Vroeger werd dat verhinderd door het ingewikkelde proces van vormgeven, drukken en op papier verzenden, maar met name de laatste twee onderdelen zijn met de opkomst van goedkope netwerkverbindingen overbodig geworden. Omdat U op de kub-bibliotheek werkt wist U dat natuurlijk al.
	Maar daarmee is het laatste woord nog niet gesproken. 'Papieren' uitgevers hebben nog steeds troeven in handen zoals de redaktie en het peer review mechanisme ter kwaliteitsbewaking. Maar ook het blode feit van ordinair menselijk konservatisme, dat zorgt dat zelfs hoogopgeleide wetenschappers meer waarde hechten aan iets wat in Times Roman gedrukt door de PTT bezorgd wordt, dan iets wat met foute regelovergangen van het Internet komt. De wapens die bibliotheken in de strijd werpen werden door Hans Geleijnse in de openingsrede samengevat als self-publishing, samenwerking en konsortiumvorming. Gedurende de rest van de week werden talrijke case studies van deze punten aangedragen.
	Van alle lezingen zijn er een paar die ik eruit wil pikken. Allereerst die van onze zuiderbuur Herbert van de Sompel, een levendige spreker voor wie een breedbeeldtelevisie te smal is om de wijdte van zijn betoog te vangen. Herbert is de ko-ontwerper van het Open Archives Protocol, waarmee het op eenvoudige wijze mogelijk is om metadata van servers te 'oogsten', waarmee dan ook de drempel lager wordt voor bibliotheken (e.d.) om zelf hun 'eigen' data te publiceren. Thomas heeft het protokol ongetwijfeld al in Decomate, sorry iPort, ingebouwd.
	De rode draad in de lezingen werd getrokken door inhoudelijk verantwoordelijke Rick Luce (Los Alamamos National Laboratory), wiens stijl van redevoeren zeker als krachtdadig en motiverend bestempeld mag worden. Rick's fokus was op het proces van verandering dat nodig is om de tijdschriftspiraal te doorbreken. Hoewel aan het eind van de week, als gevolg van groepspsychologie, een ietwat euforische stemming onder de toehoorders begint te heersen, moet het zeker mogelijk zijn gewapend met de kennis van deze workshop die veranderingen in gang te zetten. Vanaf mijn plaats bij DTV moet ik echter wel aantekenen dat het aanbeveling verdient, het hoogste management daarin te betrekken.
	Ik feliciteer de bliep-biep nog met haar tienjarig bestaan- vergeet niet, zoals de Denen dat zouden doen, een feestje aan te richten en een skål (of tien) uit te brengen op de volgende tien. Ik heb Ellie beloofd dat ik volgende maand weer schrijf."
	This article is written by Roel de Cock, programmer at the Development laboratory of the Technical Knowledge Center of Denmark, Copenhagen, Denmark. Roel is a former employee of the Tilburg University Library. He wrote this article for the April issue of the newsletter of the Tilburg University Library staff. Ticer B.V. is not responsible for its content. Copyright Roel de Cock.